Goudjakhals

		Goudjakhals
		Hij is een wild dier


Land van oorsprong			Afrika, Europa en Azië
Vertaling			Francis Vandersteen

Het bezit van dit dier is niet toegestaan

De goudjakhals (Canis aureus) is een hondachtige die voorkomt in Noord- en Oost-Afrika (vooral Algerije en Tunesië), Zuidoost-Europa, het Midden-Oosten en tot in Birma en India.

Hij dook na zijn verdwijning weer op in Hongarije en werd in de herfst van 2011 ook gezien in Zwitserland en in 2015 in de Graubünden. Begin 2016 werd per ongeluk een goudjakhals doodgeschoten in de regio Surselva (Graubünden, Zwitserland). Dit was het eerste tastbare bewijs van het bestaan van deze soort in Zwitserland. In het voorjaar van 2013 werd de goudjakhals ook geïdentificeerd op het eiland Hiiumaa in Estland in de Oostzee. Men denkt dat de soort dit uitgestrekte eiland heeft bereikt door het pakijs over te steken. In september 2015 werd een exemplaar geïdentificeerd dat op de weg werd gedood door een voertuig in Jutland in Denemarken. In Frankrijk werd eind 2017 een individu gefotografeerd met een automatische val in de Chablais regio van de Haute-Savoie.

Ooit wijd verspreid (volgens paleontologische fossielen), is het een van de meest wijdverspreide hondachtigen ter wereld, met grote territoria in Centraal-, Oost- en Zuid-Europa, Noord-Afrika en delen van Azië.

Hij heeft overleefd in afgelegen, vaak woestijnachtige gebieden, maar het is geen soort die uniek is aangepast aan warmere klimaten: hij kwam veel voor in het paleolithicum in de Kaukasus, en net als de hyena en de genetkat (Genetta genetta) was hij een tijdgenoot van de bizon, de oeros, de mammoet en andere voorbeelden van fauna die tijdens de laatste interglaciale perioden in Frankrijk samenleefde met de prehistorische mens.

Sinds de middeleeuwen en vooral in de moderne periode lijkt de verspreiding in Europa sterk te fluctueren, met spectaculaire dalingen tot de jaren 1960, een periode van herstel (jaren 1960, 1970) en vervolgens een uitbreiding, vooral naar Noordwest-Europa (sinds het begin van de jaren 1980).

Dit is een sociale soort, met een sociale basiseenheid die bestaat uit een broedpaar met jongen. De goudjakhals is zeer opportunistisch en kan een breed scala aan voedselbronnen benutten, van fruit en insecten tot kleine hoefdieren. In Oost-Europa werd in een studie geconcludeerd dat zijn trofische niche vergelijkbaar was met die van de vos; volgens uitwerpselenanalyses: kleine zoogdieren (35% op basis van frequentie van voorkomen en 36% op basis van biomassa) en kadavers van everzwijnen, reeën... (respectievelijk 35% en 48%, gebaseerd op dezelfde parameters). In deze studie werden geen inheemse soorten of kleine gejaagde soorten (konijn, ree) geconsumeerd, noch vis. Enkele vogels, reptielen, amfibieën, geleedpotigen en plantaardig materiaal vulden het dieet aan, zij het marginaal.

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, is deze hond trouw aan zijn clan. Omdat hij meerdere dagen kan reizen zonder veel te drinken of te eten, is de goudjakhals aangepast aan droge omgevingen en grote open vlaktes.

De goudjakhals is een uitstekende jager en valt aan in groepen. Hij aast graag, maar net als de hyena is hij niet zomaar een aaseter in de woestijn; hij is licht, behendig en opportunistisch en combineert de flair en snelheid van een jachthond met de sluwheid van een vos. Zijn meest gebruikelijke techniek is het achtervolgen van een kwetsbare prooi (ziek, oud, gewond) tot deze uitgeput is en dan in zijn pezen bijten om hem te laten vallen. De goudjakhals valt dan de buik aan en snijdt hem open. Knaagdieren zijn vaak zijn belangrijkste voedselbron (bv. 45% van zijn totale calorie-inname in een dor gebied in India), maar bij uitzondering kan hij ook grotere prooien aanvallen (jonge schapen of koeien in Israël, vaak binnen twee dagen na de bevalling); als de prooi groot is, worden de stukken verspreid in schuilplaatsen die dienen als provisiekamers.